Jak widzieliśmy w poprzednim artykule domy mogą być bardzo, bardzo różne. Ale jest coś co je łączy – drzwi. Trudno wyobrazić sobie dom, który nie ma drzwi, prawda?

Znaczenie magiczne
Z domem, a szczególnie z progiem i drzwiami, kojarzą się liczne przesądy i zaklęcia magiczne. Mówiliśmy już o tym w artykule „Wszystko zaczyna się od domu”. W XIII w. tak napisano o drzwiach: „Jest to miejsce tak bogate i obfite w motywy magiczne, że każda cząstka drzewa, każda deska, każda szczelina, każdy gwóźdź roi się tu i kipi od demonów, duchów i sił magicznych...”. Tak dawniej wierzono. Wynikało to z przekonania, że dom jest miejscem bezpiecznym, spokojnym. Poza domem czaiło się mnóstwo niebezpieczeństw – burze, huragany, bandy zbójnickie, lasy pełne groźnych zwierząt, nieznane drogi. Wiele zjawisk (takich jak np. błyskawice) nie potrafiono wytłumaczyć, dlatego przypisywano ich powstawanie złośliwym duchom. Tak ważna była więc ochrona przed tymi siłami, nie dopuszczenie ich do domu. Stworzono więc granicę, która miała być dla nich nie do przejścia. Taką granicą była zarówno brama w ogrodzeniu, jak i drzwi wejściowe z progiem. Rzymianie uważali, że próg jest granicą między tym co święte (domem), a tym co nieczyste (na zewnątrz), dlatego nie należy na nim siadać, ani pracować.
 
Praktyczne zastosowanie
Drzwi, poza magicznym, miały również bardzo praktyczne znaczenie – chroniły przed zimnem i dzikimi zwierzętami. Dlatego tak ważne było z czego były zbudowane. Początkowo używano dużych liści, skór, a nawet poroży większych zwierząt. Jednak takie rozwiązanie nie było wystarczające. Zastosowano więc deskę, która służy w zasadzie do dziś, jednak w bardzo zmienionej formie. Z czasem pojawiły się również zawiasy, klamki, zamki. Dziś używa się różnych materiałów – aluminium, szkła, plastiku. Zasada pozostaje jednak ta sama. Drzwi chronią przed zimnem i nieproszonymi gośćmi.
 
Zawiasy, zamki, klamki...
Zawiasy, początkowo było drewniane. Później zastąpiono je żelaznymi. Również zamki przeszły wiele zmian. Początkowo stosowano drewniane skoble, potem zasuwki i kłódki. Wreszcie wprowadzono zamki zamykane na klucz. Współcześnie pojawiły się również inne rozwiązania – drzwi otwierane szyfrem, kartą lub odciskiem palca. Przez wieki artyści i rzemieślnicy prześcigali się w tworzeniu wymyślnych klamek, rzeźbionych w lwie łby, kwiaty, liście. Również architekci zajmowali się czasem projektowaniem klamek, jak na przykład Jože Plečnik, który przewodził przebudowie zamku na Hradczanach w Pradze. Na zdjęciu widzisz ozdobną klamkę z jednego z domów na poznańskim rynku.
 
Zadanie
Dzisiejsze drzwi wydają się być do siebie podobne. Ale to nie prawda. Przyjrzyj się dokładniej. Kiedy następny raz wybierzesz się na spacer po mieście zwróć uwagę na ciekawe klamki, ozdobne zawiasy, rzeźbione drzwi, na ich kształt, rozmiar, kolor, na materiał, z którego są wykonane. Mogą to być drzwi zabytkowe lub zupełnie nowoczesne – wybierz najciekawsze, zrób zdjęcie i prześlij do nas. Stwórzmy razem kolekcję „Drzwi – na granicy światów”.