Światło dzienne nieustannie się zmienia, zarówno jego barwa jak i intensywność. Trudno je przewidzieć, a tym bardziej zaprojektować. Tymczasem światło ma ogromne znaczenie w odczuwaniu architektury.

Wyobraź sobie średniej wielkości pokój z jednym oknem, usytuowanym dokładnie na środku ściany. Jeżeli to okno umieścilibyśmy z boku tej samej ściany pomieszczenie będzie wyglądało zupełnie inaczej, mimo, że ilość światła, które do niego wpada jest identyczna.

Architekci zawsze głowili się jak stworzyć dobrze oświetlone pomieszczenia. Wydawałoby się, że najlepszym rozwiązaniem jest umieszczenie okien ze wszystkich stron. Jednak po pierwsze nie zawsze jest to możliwe, a po drugie wszystko zależy od efektu jaki chcemy uzyskać. Nadmiar światła w biurze nie jest wskazany, słońce odbija się od monitorów komputerów uniemożliwiając pracę. Szczególnie latem jest to uciążliwe. W restauracjach bardziej sprawdzi się nastrojowe światło. W gotyckich katedrach panował półmrok, który sprzyja skupieniu i modlitwie.

Bardzo ważne jest nie tylko samo światło, ale gra światła i cienia, która sprawia, że wnętrze i przedmioty stają się bardziej "plastyczne". Możemy zaobserwować to na czarno-białych fotografiach. Tam gdzie światło jest słabe, a tym samym brakuje cieni - zdjęcie wydaje się "płaskie". Gdy cienie są ciemne, a światło intensywne - mamy wrażenie, że zdjęcie "wychodzi", jest bardziej przestrzenne.

Świetnym przykładem gry światła i cienia jest kaplica w Ronchamp we Francji, zaprojektowana przez Le Corbusiera (zdjęcie na górze. Więcej zdjęć znajdziesz na stronie AAK). We wnętrzu panuje mrok. Ściany są nieregularne, grube. Okna, które na zewnątrz wydają się małe niczym otwory strzelnicze w zamkach, we wnątrz są ogromne. Pomalowane na biało - odbijają promienie słoneczne, wpuszczają światło do środka.

Le Corbusier, o którym już dużo mówiliśmy wcześniej, bardzo poważnie traktował kwestie dobrego oświetlenia. Twierdził, że architektura jest "grą brył w świetle" i że "pragnienie słońca jest naturalnym dążeniem człowieka".

Przykłady ciekawego zastosowania światła we wnętrzu:

Muzeum Żydowskie w Berlinie (otodom.pl)


Prywatny dom (skyscrapercity.com)




Zadanie 1: Weź kartonowe pudełko (np. po butach) i zaprojektuj dowolne wnętrze, używając tylko światła. Jak to zrobić? Zastanów się jaką funkcję powinno spełniać to wnętrze - czy będzie to pokój dzienny, w których chcielibyśmy mieć dużo światła, czy nastrojowa kawiarnia. Następnie wytnij nożykiem otwory - przemyśl ich wielkość i rozmieszczenie. Zobacz jaki powstał efekt, jak układa się światło, a jak cienie, czego jest więcej.


Zadanie 2: Kontynuujemy zadanie 1. Zastanów się teraz nad sztucznym oświetleniem. Gdzie powinny znaleźć się lampy - w suficie, w ścianach, a może w podłodze? Zrób otwory w pudełku i włóż przez nie lampki choinkowe. Jaki jest efekt? Lampki moga okazać się za jasne. Pomyśl o abażurach, które stłumią światło lub zmienią jego kolor.