Kilka słów o tornado, czyli o zjawisku, o którym wszyscy słyszeliśmy ale nigdy w naszym kraju ich nie widzieliśmy. Zapraszamy do zgłębienia tajników tej niszczącej trąby!

Możesz przeprowadzić doświadczenie podczas ferii, w domu, z rodzicami lub starszym rodzeństwem. Zrób zdjęcia swojego eksperymentu i załącz w aktywnościach tego tematu. Opisz swoje obserwacje w artykułach.

Podziel się z nami wrażeniami!
WSKAZANA OBECNOŚĆ OSOBY DOROSŁEJ
   Do zadania przygotuj:
2 plastikowe butelki o pojemności 2 litry każda z zakrętkami, taśmę silnie klejącą  
                  (np. taśmę izolacyjną), wodę z kranu, papierowy ręcznik lub szmatę do podłogi
Osoba dorosła:  poproś ją o przygotowanie małego nożyka i szybko schnącego kleju do
plastiku
 
   Wykonaj zadanie:  
Zadanie dla towarzyszącej osoby dorosłej:
1.  Poproś osobę dorosłą, aby w denku każdej zakrętki wycięła okrągły otwór. Otwory
powinny być mniej więcej takie same, o średnicy 1,5 – 2 cm.
2.  Poproś, aby osoba dorosła skleiła obie zakrętki zewnętrznymi stronami denek tak, aby
powstał otwór na wylot.
Zadanie dla Ciebie:
1.  Wypełnij do połowy jedną butelkę wodą.  
2.  Zakręć ją przygotowaną wcześniej podwójną zakrętką. Do górnej zakrętki wkręć
drugą, pustą butelkę („do góry nogami”). Jeżeli niemożliwe było, aby pomógł Ci ktoś
dorosły, nie używaj zakrętek, ale sklej mocno szyjki obu butelek za pomocą taśmy
silnie klejącej.
   Na czym polega eksperyment:  
1.  Jedną ręką przytrzymuj miejsce połączenia butelek, a drugą trzymaj butelkę z wodą.
2.  Delikatnie zakręć butelką tak, aby woda w butelce wirowała i nie rozchlapywała się o
ścianki.
3.  Obróć obie butelki „do góry nogami” - w tę samą stronę, w którą były kręcone. Niech
pusta butelka znajdzie się na dole, a butelka z wodą - u góry.
4.  Jeśli w butelce nie powstało tornado, to ponownie zamień butelki miejscami, gdy
tylko przeleje się z góry na dół połowa wody.
5.  Możesz zamieniać butelki miejscami wiele razy, kiedy tylko woda z górnej butelki
przeleje się do dolnej.
Uwaga! Jeżeli butelki nie są dobrze skręcone, może się wychlapywać z nich woda podczas
eksperymentu.
 
   Na czym polega obserwacja:  
1.  Czy w butelce powstało „tornado”?
2.  Jaki kształt ma tornado? Czy potrafisz je narysować?
3.  Gdzie zaczynało się tworzyć tornado: przy szyjce butelki, czy w pobliżu tafli wody?
4.  W którą stronę wirowało tornado – w tę samą, w którą były kręcone butelki, czy w
przeciwną?
 
   Komentarz:
Tornado jest bardzo szybko wirującą kolumną powietrza, która łączy kłębiastą,
deszczową chmurę z powierzchnią Ziemi. Dolna część kolumny otoczona jest chmurą
odłamków i pyłu. Można je obserwować na każdym kontynencie, oprócz Antarktydy.
Najwięcej tornad występuje w Stanach Zjednoczonych.
Szybkość wirującego wiatru w tornadach może być różna, ale zawsze osiąga ona
bardzo duże wartości – od 115 km/h (czytaj: kilometrów na godzinę) do 510 km/h. Im
większa szybkość wiatru, tym tornado może dokonać więcej zniszczeń. Najsilniejsze tornada
mogą zrywać dachy, niszczyć całe budynki, porywać w górę ciężkie pojazdy (np. ciężarówki)
i przenosić je nawet o kilkaset metrów.
Tornada nie występują w Polsce. Kilka razy w roku można natomiast obserwować w
naszym kraju słabsze odmiany tornad  - trąby powietrzne.
Materiały zostały opracowane przez Fundację dla Uniwersytetu
Jagiellońskiego w ramach III edycji Ogólnokrajowego Konkursu
przyrodniczego dla uczniów szkół podstawowych "Świetlik" -
http://swietlik.edu.pl/new/