Możesz przeprowadzić doświadczenie podczas ferii, w domu,
zrodzicami lub starszym rodzeństwem. Zrób zdjęcia swojego eksperymentu
i załącz w aktywnościach tego tematu. Opisz swoje obserwacje w
artykułach.

Podziel się z nami wrażeniami!
   Do zadania przygotuj:
taśmę klejącą (najlepiej wąską taśmę izolacyjną, ale może też być zwykła taśma  
                  przezroczysta), nożyczki, blat gładkiego stołu
   Na czym polega eksperyment:  
Część pierwsza:
1.  Utnij dwa kawałki taśmy, długości około 15 cm każdy i przyklej każdy z nich na stole.
2.  Oderwij szybkim ruchem oba kawałki taśmy, jeden kawałek prawą ręką, a drugi -
lewą. Trzymaj je tak, aby oba zwisały pionowo.
Uwaga!  Jeżeli po oderwaniu końcówka taśmy jest bardzo zawinięta do góry, należy użyć
innego rodzaju  
              taśmy.
3.  Trzymając każdy kawałek taśmy w innej dłoni, zbliż je do siebie, ale tak, aby się nie
zetknęły.
4.  Zaobserwuj, co się dzieje z dolnymi, swobodnie wiszącymi końcami taśm.
Część druga:
1.  Utnij dwa kawałki taśmy, jeden o długości 15 cm, a drugi o długości 14,5 cm. Dłuższy
kawałek przyklej do blatu stołu, a krótszy naklej na pierwszy tak, aby nie stykał się w
ogóle ze stołem..
2.  Oderwij szybkim ruchem zlepione taśmy od blatu stołu.
3.  Oderwij taśmy od siebie. Niech po oderwaniu się nie stykają!
4.  Trzymając każdy kawałek taśmy w innej dłoni, zbliż je ostrożnie do siebie, ale tak,
aby się nie zetknęły.
5.  Zaobserwuj, co się dzieje z dolnymi, swobodnie wiszącymi końcami taśm.
 
   Na czym polega obserwacja:  
1.  Co się stało z dolnymi końcami taśm po zbliżeniu ich do siebie w pierwszej części
doświadczenia?
2.  Co się stało z dolnymi końcami taśm po zbliżeniu ich do siebie w drugiej części
doświadczenia?
 
   Komentarz:
Materia składa się z bardzo małych elementów - atomów, natomiast atomy składają
się z mocno ze sobą związanych cząstek: protonów i neutronów oraz ze słabiej związanych z
nimi – elektronów. Protony posiadają ładunek elektryczny dodatni, elektrony – ładunek
elektryczny ujemny, a neutrony są elektrycznie obojętne (nie mają ładunku). W każdym
atomie jest tyle samo protonów, co elektronów, więc cały atom jest elektrycznie obojętny.
Cząstki o takim samym ładunku zawsze się odpychają, czyli proton odpycha proton, a
elektron odpycha elektron. Cząstki o przeciwnych ładunkach – przyciągają się (czyli
proton przyciąga elektron). Neutrony nie mają ładunku, więc nie działają na siebie, ani na
inne cząstki siłami elektrycznymi.
Po przyklejeniu kawałków taśm do blatu stołu, taśma przywiera bardzo ściśle do jego
powierzchni. W miejscu ich połączenia, atomy taśmy znajdują się bardzo blisko atomów
stołu. Gdy gwałtownie oderwiemy taśmę, fragmenty atomów, najsłabiej związanych ze
stołem (elektrony), przylepiają się do taśmy. Na każdej taśmie, oprócz elektrycznie
obojętnych atomów taśmy, znajdą się elektrony ze stołu. Elektrony jednej taśmy oddziałują na
tyle silnie z elektronami drugiej, że potrafią spowodować odpychanie się obu taśm.
Sklejone ze sobą taśmy i przyklejone do stołu, również ściśle przylegają do blatu. Po
oderwaniu od stołu część elektronów z jego powierzchni przylepi się do kleju dolnej taśmy.
Taśmy są ze sobą mocniej sklejone, niż pojedyncza taśma ze stołem (trudniej jest je
rozdzielić, niż oderwać ze stołu). Dlatego po ich rozłączeniu do kleju taśmy górnej przylepi
się więcej elektronów z taśmy dolnej, niż wcześniej przykleiło się do dolnej ze stołu.
Ostatecznie dolna taśma będzie miała nieco więcej protonów, niż elektronów (naładuje się
dodatnio), a górna – nieco więcej elektronów niż protonów (naładuje się ujemnie). Dlatego
oba kawałki taśm będą się przyciągać.
Materiały zostały opracowane przez Fundację dla Uniwersytetu
Jagiellońskiego w ramach III edycji Ogólnokrajowego Konkursu
przyrodniczego dla uczniów szkół podstawowych "Świetlik" -
http://swietlik.edu.pl/new/