Kto kogo uratuje przed utonięciem? Drewno plastelinę? Plastelina korek? Czy może sól okaże się ratownikiem? :) Następny eksperyment dla klasy 6 pojawi się 27.02 pt. "Przewodniki i izolatory"

Możesz przeprowadzić doświadczenie podczas ferii, w domu,
zrodzicami lub starszym rodzeństwem. Zrób zdjęcia swojego eksperymentu
i załącz w aktywnościach tego tematu. Opisz swoje obserwacje w
artykułach.



Podziel się z nami wrażeniami!

   Do zadania przygotuj:
prostopadłościenny klocek suchego drewna (może być klocek do zabawy),
kawałek korka  
      naturalnego w kształcie prostopadłościanu lub walca, małą kulkę z plasteliny,
miskę, zimną  
      wodę z kranu, sól, łyżkę, ołówek
   Wykonaj zadanie: 
1.  Wlej wodę do miski.
 
   Na czym polega eksperyment:
Część pierwsza:
1.  Włóż delikatnie drewniany klocek do wody.
2.  Wyciągnij klocek z wody. Zaznacz na nim ołówkiem linię oddzielającą mokrą część
od suchej.
3.  Włóż kawałek korka do wody.
4.  Wyciągnij korek z wody. Zaznacz na nim ołówkiem linię oddzielającą mokrą część od
suchej.
5.  Wrzuć kulkę z plasteliny do wody. Zaobserwuj, co się z nią stanie.
6.  Wciągnij plastelinę z wody.
Część druga:
1.  Wsypuj do wody sól, jednocześnie mieszając roztwór łyżką tak, aby sól rozpuszczała
się w wodzie całkowicie.
2.  Mieszanina jest gotowa wtedy, gdy podczas mieszania nie może już się rozpuścić
odrobina soli znajdująca się na dnie miski.
3.  Włóż ostrożnie drewniany klocek do wody w takiej samej pozycji jak w części
pierwszej.
4.  Zaobserwuj, jaka część klocka jest zanurzona w słonej wodzie.
5.  Wrzuć kulkę z plasteliny do wody. Zaobserwuj, co się z nią stanie.
 
   Na czym polega obserwacja:
1.  W której wodzie drewniany klocek był bardziej zanurzony - w czystej, czy w słonej?
2.  Który przedmiot: klocek czy kawałek korka był bardziej zanurzony w czystej wodzie
z kranu?
3.  Co się stało z wrzuconą do wody plasteliną w pierwszej, a co w drugiej części
doświadczenia?
 
   Komentarz:
Każda ciecz wypycha do góry przedmioty do niej wkładane. Mówimy, że działa na nie
siłą wyporu. Siła ta została odkryta w starożytności przez Archimedesa, podobno podczas
jego kąpieli w wannie, dlatego zwana jest także siłą Archimedesa.  
  Różne ciecze wypychają różne przedmioty siłami wyporu o różnej wartości. To, czy
siła ta jest duża, czy mała, zależy jednocześnie od gęstości cieczy i gęstości przedmiotu.
Gęstość przedmiotu jest taka sama jak gęstość substancji, z której jest wykonany. Gęstość
substancji informuje nas o tym, ile waży taka ilość tej substancji, jaka wypełniłaby
całkowicie sześcian o wymiarach
m 1 m 1 m 1  
.
Jeżeli gęstość przedmiotu jest większa od gęstości cieczy, to przedmiot tonie (np.
kamień tonie na dnie basenu). Jeżeli gęstości przedmiotu i cieczy są sobie równe, to
przedmiot pływa swobodnie, całkowicie zanurzony w cieczy, ale nie opada na dno. Jeżeli
gęstość przedmiotu jest mniejsza od gęstości cieczy, to przedmiot pływa po powierzchni
cieczy i jest w niej tylko częściowo zanurzony (np. drewniany klocek pływa na powierzchni
wody).  
Jeśli znasz gęstość cieczy, to w prosty sposób możesz obliczyć gęstość przedmiotu,
który w niej pływa. Na przykład, jeżeli klocek zanurzony jest w ¼ swojej objętości (a ¾
klocka wystaje ponad ciecz), to gęstość klocka jest równa ¼ gęstości cieczy.
  Jeżeli w dowolnej cieczy pływają dwa przedmioty, to większą gęstość ma ten
przedmiot, który jest bardziej w tej cieczy zanurzony (czyli objętość zanurzona podzielona
przez objętość całkowitą jest dla przedmiotu gęstszego większa niż dla przedmiotu
rzadszego).
  Czy po wykonaniu doświadczenia potrafisz ustawić w kolejności wzrastającej gęstości
badane przez Ciebie substancje: drewno, korek, plastelinę, wodę z kranu, wodę słoną?

Materiały zostały opracowane przez Fundację dla Uniwersytetu

Jagiellońskiego w ramach III edycji Ogólnokrajowego Konkursu

przyrodniczego dla uczniów szkół podstawowych "Świetlik" -

http://swietlik.edu.pl/new/