Okazuje się, że wszystko zależy od środka ciężkości! Jak to możliwe? Przekonaj się sam! Następny eksperyment dla klasy 3 pojawi się 13.02 pt. "Topienie lodu przez posypanie".

Możesz przeprowadzić doświadczenie podczas ferii, w domu, z rodzicami lub starszym
rodzeństwem. Zrób zdjęcia swojego eksperymentu i załącz w aktywnościach
tego tematu. Opis swoje obserwacje w artykułach.

Podziel się z nami wrażeniami!
   Do eksperymentu przygotuj:
1 tekturkę, nożyczki, nitkę, 1 dobrze zaostrzony ołówek, cyrkiel, linijkę, kawałek
plasteliny wielkości kciuka, pisak
 
   Wykonaj zadanie:
1.  Za pomocą cyrkla, ołówka i linijki narysuj na tekturce:
trójkąt, którego wszystkie boki są takiej samej długości (około 12 cm)
kwadrat o boku 12 cm
koło o promieniu 6 cm
2.  Wytnij te figury.
   Na czym polega eksperyment:
 
Część pierwsza:
1.  Do stołu przylep kawałek plasteliny i umocuj na nim pionowo ołówek, ostrzem w
górę.
2.  Postaraj się umieścić tekturowe figury kolejno na ostrzu ołówka.
Część druga:
1.  Odwróć ołówek ostrzem w dół i umocuj go na stole przy pomocy plasteliny.
2.  Kładź tekturowe figury pojedynczo na szczycie ołówka.
3.  Za każdym razem zaznaczaj pisakiem na figurze kropkę - miejsce jej zetknięcia z
ołówkiem.
Część trzecia:
1.  Blisko brzegu każdej figury przylep kawałek plasteliny.
2.  Postaraj się teraz umieścić tekturowe figury na szczycie ołówka.
3.  Jeżeli Ci się to uda, zaznacz pisakiem na figurze krzyżyk – miejsce jej zetknięcia z
ołówkiem.
Część czwarta:
1.  Zrób dziurki we wszystkich narożnikach trójkąta i kwadratu. Zrób trzy dziurki w
dowolnych miejscach na kółku.
2.  Utnij kawałek nitki długości 50 cm.
3.  Dla wszystkich dziurek każdej figury wykonaj polecenia:   Przewlecz nitkę przez dziurkę i zawiąż na supełek tak, aby figura była zamocowana w połowie nitki. Zawieś jeden koniec nitki w dowolnym miejscu (na ścianie, poręczy itp.) tak, aby figura mogła swobodnie wisieć. 
Do drugiego końca nitki przylep kulkę z plasteliny i puść ten koniec nitki swobodnie. Narysuj na figurze prostą linię wzdłuż zwisającej nitki - od dziurki do kulki z plasteliny. Linia powinna być na tej samej stronie, co kropka zaznaczona pisakiem. Odwiąż nitkę.
   Na czym polega obserwacja: 
1.  Dlaczego łatwiej jest umocować figury na tępym zakończeniu ołówka, niż na
zaostrzonym? Laboratorium
2.  Dlaczego punkty podparcia figur w drugiej i trzeciej części doświadczenia (czyli
kropki i krzyżyki) nie znajdują się w tym samym miejscu?
3.  W którym miejscu przecinają się wszystkie narysowane przez Ciebie linie na jednej
figurze?
4.  Jak daleko znajduje się to przecięcie od kropki zaznaczanej przez Ciebie w pierwszej
części doświadczenia?
5.  Czy punkty przecięcia są jakimiś szczególnymi punktami badanych przez Ciebie
figur?
   Komentarz:
Wszystkie linie poprowadzone pionowo w dół z punktów zawieszenia dowolnej figury
(dziurek) powinny przeciąć się w jednym punkcie, zwanym środkiem ciężkości figury. Jeżeli
podeprzemy ciało dokładnie w tym punkcie, to nie będzie ono przekręcało się na żadną
stronę, a więc będzie w równowadze. W figurach takich jak kwadrat, trójkąt równoboczny, czy koło, środek ciężkości pokrywa się dokładnie ze środkiem geometrycznym figury. Środek ciężkości jest bardzo ważny np. w transporcie. Jeżeli środek ciężkości wypełnionego towarami lub bagażami pojazdu znajduje się daleko od jego środka geometrycznego, to pojazd ten może się wywrócić na zakręcie. Jeżeli środek ciężkości statku nie będzie się znajdował blisko jego środka geometrycznego, to statek łatwo może zatonąć. Dlatego bagaż w pojazdach, statkach czy samolotach musi być rozłożony równomiernie. Człowiek naturalnie utrzymuje swoje ciało w równowadze, dzięki zmysłowi równowagi. Kontroluje on zmiany ułożenia Twojego ciała oraz położenie dodatkowych ciężarów, które na sobie zawieszasz. Natychmiast wysyła do mózgu sygnał, dzięki któremu całe ciało dostosowuje się do nowej sytuacji. Ułożenie ciała musi się tak zmienić, aby z powrotem środek ciężkości pokrył się ze środkiem geometrycznym.
Materiały zostały opracowane przez Fundację dla Uniwersytetu
Jagiellońskiego w ramach III edycji Ogólnokrajowego Konkursu
przyrodniczego dla uczniów szkół podstawowych
"Świetlik" - http://swietlik.edu.pl/new/