Gdy ludzie porzucili koczowniczy tryb życia zaczęto budować pierwsze domy. Jak powstawały? Z czego były zbudowane?

Około 8000-5000 r. p.n.e. ludzie zmienili tryb życia z koczowniczego na osiadły, zajęli się
rolnictwem i hodowlą. Dzięki temu osady nie są już przenoszone z miejsca na miejsce i stają się coraz bardziej trwałe. Pierwsze stałe osady pojawiły się na wschodnich wybrzeżach Morza Śródziemnego. Dobre warunki klimatyczne pozwoliły na rozwój rolnictwa, zaczęto oswajać i hodować dzikie zwierzęta. Rozwijają się nowe rzemiosła, m.in. garncarstwo i tkactwo.
 
A jak wyglądają pierwsze domy? W odkrytej neolitycznej osadzie w Karanowo w Bługarii, znajdowało się kilkanaście domów, każdy na 4 metry szeroki i 8 metrów długi. Ściany zbudowane były z drewnianych słupów, oklejonych gliną. Wkrótce odkryto, że glina może być użyta do budowy domów, ale w inny sposób. Pierwsze cegły były lepione ręcznie i suszone na słońcu. Domu nigdy nie budowano w oddaleniu od innych. Było to zbyt niebezpieczne. Ludzie trzymali się razem, dlatego wraz z rozwojem technik budowlanych zaczęły powstawać coraz większe osady, aż w końcu zbudowano Çatalhöyük - pierwsze warowne miasto, zlokalizowane na terenie dzisiejszej Turcji.
 
Ciekawostką jest, że miasto Çatalhöyük nie posiadało ulic. Domy przylegały ściśle do siebie, ludzie poruszali się po tarasowatych dachach, a na wewnętrzne dziedzińce schodzili po drabinie. W domach znajdowały się małe otwory okienne oraz otwór wejściowy, zamieszczony na dachu. Brak ulic i ulokowanie wejść głównych na dachach składały się na system obronny miasta. W razie ataku wystarczyło zabrać drabinę. Dlatego miasto nie zostało otoczone kamiennym murem i fosą, jak to zrobiono w Jerychu, innym
prehistorycznym mieście. Na zdjęciu widzisz rekonstrukcję wnętrza typowego domu w Çatalhöyük (www.wikipedia.pl).
 
Przenieśmy się teraz na drugi koniec świata. W Chinach pierwsze domy, pałace, świątynie i całe miasta budowano z gliny i drewna, na fundamentach ziemnych. Osady chronione były murami ziemnymi, o wysokości dochodzącej nawet do 8 m, czyli na wysokość 3-piętrowego bloku. Z glinianych cegieł budowano również w Egipcie i Mezopotamii.
Domy starożytnej Grecji i Rzymu są bardziej okazałe i rozbudowane. Coraz bardziej też przypominają domy znane nam współcześnie. Pojawiają się budowle kamienne. Rozwijają się miasta, powstają świątynie, teatry, rynki, stadiony. Z tego okresu pochodzą dzieła architektury, podziwiane do dziś. Wróćmy jednak do domów mieszkalnych.
 
W średniowiecznej Europie funkcje domów pełniły warowne zamki, otoczone grodami i podgrodziami, zabudowanymi drewnianymi chatami. W XIII i XIV w. na terenie miast pojawiła się zabudowa szkieletowa – drewniane konstrukcje wypełniano gliną zmieszaną ze słomą lub cegłami. Stopniowo wprowadzano wypalane cegły, które stosowane są do dziś.
 
Domy przez wieki zmieniały swój wygląd, jednak zasada ich budowania pozostawała ta sama: fundamenty, ściany przekryte dachem, wejście przez drzwi w ścianie. Wprowadzenie nowych technologii i materiałów, takich jak żelbet czy szkło, niewiele w tym względzie zmieniło.